الیزارف چیست؟

گابریل آبراموویچ الیزاروف، یک آکادمیسین، طراح و ابداعکننده روشی نوین در معالجه ضایعات مفصلی و حرکتی اندامها بود. او این ابتکار را در سال ۱۹۴۵ میلادی و پس از پایان جنگ جهانی دوم به دلیل مشاهده زیاد مجروحان جنگی که دچار نقص عضو (قطع دست و پا) شده بودند، به منظور جلوگیری از این نوع حوادث بهوجود آورد. او در لابراتواری در شهر “گورکان” روسیه، که در آن زمان زیرمجموعه دانشکده پزشکی لنینگراد یا سن پترزبورگ فعلی محسوب میشد، یک “فیکساتور” ساده را با دو حلقه ساده ابتدایی اختراع کرد تا به معالجه بیمارانی که در حوادث جنگ جهانی دوم دچار نقص عضو شده بودند، بپردازد. او در ابتدای کار خود با مشکلات فراوانی روبرو شد، از جمله عدم پذیرش از سوی جامعه پزشکان و تهمتهای فراوانی که به او زده شد. حتی به دلیل نوع ساختار دستگاه وی که از فلز ساخته شده بود، او را آهنفروش نیز ملقب کردند. اما با اعتقاد راسخ به کار خود، او مسیر خود را ادامه داد و در نهایت با کمک این روش، والری بورومی، قهرمان المپیک پرتاب نیزه که در یک سانحه دچار نقص عضو شده بود، توانست به سلامتی خود بازگردد و در جایگاه قهرمانی قرار بگیرد.
همین امر باعث شد تا این قهرمان دست به تبلیغات وسیعی برای پرفسور الیزاروف و روش جراحی او در سراسر دنیا بزند و در پی آن، یك بخش پزشكی را در اختیار پرفسور قرار دادند و او به این طریق به مداوای مجروحان جنگی پرداخت. پس از آن لابراتوری را برای وی فراهم كردند و بعدها او مركزی را برای مداوای بیماران ایجاد و در سال ۱۹۷۹ میلادی، دانشگاه الیزاروف را تاسیس كرد.
در سال ۱۹۸۰ میلادی برای نخستین بار یك پزشك ایتالیایی برای آشنایی با این روش به مركز الیزاروف آمد و سپس با چاپ یك مقاله، روش الیزاروف را با نام خود معرفی كرد كه به دنبال این اقدام، مقامات دولت روسیه در صدد پیگیری این موضوع برآمدند كه در نهایت پزشك ایتالیایی مجبور به عذرخواهی شد.
بیشتر نقص ها در ناحیه دست و پا كه روش های معمول ارتوپدی در اصلاح و درمان آن ناتوانند، با روش الیزاروف قابل معالجه است. خیلی از موارد هست كه روش های معمول به جز قطع عضو و گذاشتن پرتز (دست و پای مصنوعی) جوابی برای آن ندارند، اما الیزاروف با فیكساتورهایی كه ساخت، توانست این اختلالات را بدون قطع عضو درمان كند. با فیكساتورهای الیزاروف می توان انحراف ها یا كوتاهی استخوان های اندام را از بین برد، حتی در درمان بعضی اختلالات ستون فقرات هم روش الیزاروف كاربرد دارد. در واقع این طور بگویم الیزاروف به بیمارانش این امكان را داد كه نه فقط صاحب یك دست شوند، بلكه دستی داشته باشند كه بتوانند با آن زندگی كنند.
آیا روش الیزاروف منحصر به فرد است و كسی قبل از او این روش را به كار نبرده بود؟
اولین كسی كه از این روش در سطح ابتدایی استفاده كرد، شخصی آلمانی به نام دكتر «واگنر» بود. بعد از او چند پزشك دیگر این كار را ادامه دادند، اما نتیجه نگرفتند، ولی پرفسور الیزاروف با آزمایش روی حیوانات، كاربرد فیكساتورها را به حد كمال رساند. در اصل ابداع كننده این شكل از فیكساتورهای خاص و این نوع كاربرد او بود.
مكانیسم عمل فیكساتورهای الیزاروف چگونه است؟
پینها یا میلهها از داخل استخوان عبور کرده و درون آن قرار میگیرند. این پینها توسط حلقههای فلزی مهار شدهاند و با افزایش فاصله بین آنها، فاصله بین دو قطعه استخوان افزایش مییابد. این امر باعث میشود که استخوان در طول یک روز حدود 1 میلیمتر بیشتر شود، به این معنی که دو قطعه استخوان حدود 1/4 میلیمتر از هم فاصله میگیرند. البته، نرخ رشد استخوان بستگی به نوع و موقعیت آن دارد و به طور متوسط در بازه 0.5 تا 2 میلیمتر در روز است.
یك میلی متر در روز برای سرعت رشد یك استخوان زیاد نیست؟ توقف رشد چه طور صورت می گیرد؟
بله، به طور متوسط روزانه 1 میلیمتر افزایش طول استخوان رخ میدهد که معادل 3 سانتیمتر در یک ماه است. لازم به ذکر است که در سیستم الیزاروف، امکان منعطفسازی و عبور پینها از مسیرها و جهتهای مختلف وجود دارد که در فیکساتورهای دیگر ممکن نیست. با استفاده از این فیکساتورها، نه تنها میتوان طول استخوان را تنظیم کرده و اندامها را دراز و کوتاه کرد، بلکه میتوان تمامی انحرافات اندام، مفصلهای مصنوعی دست و پا، و اختلالات مادرزادی اندامها را نیز درمان کرد.




